Derya Baykal

Yazın bitmesiyle birlikte güneÅŸli günler yerini bulutlu ve yaÄŸmurlu günlere bırakmaya baÅŸladı. GüneÅŸi daha az görmek, okulların baÅŸlaması, sorumlulukların artması, havaların serinlemesi…

Yazın bitmesiyle birlikte güneşli günler yerini bulutlu ve yağmurlu günlere bırakmaya başladı. Güneşi daha az görmek, okulların başlaması, sorumlulukların artması, havaların serinlemesi kişilerde birtakım ruhsal sorunlar yaratabiliyor.

Çağın hastalığı depresyon en çok sonbaharda görülüyor. Sonbahar depresyonu var mı? Yoksa sonbaharı bahane mi ediyoruz?
Nöroloji Uzmanı Dr. Mehmet Yavuz mevsimlerin değişmesiyle birlikte ortaya çıkan duygusal değişiklikler hakkında bilgi verdi;

Sonbahar gelince neden depresif oluyoruz?

Ä°lkbahar doÄŸanın canlanmasını, kendimizi daha neÅŸeli ve coÅŸkulu hissetmemizi saÄŸlar. Sonbahar ise güneÅŸli güzel günlerin geride kaldığı ve kapalı, soÄŸuk kış günlerinin gelmekte olduÄŸunu hatırlatır. Havaların kötüleÅŸmesi, günlerin kısalması, açık alanlardan tekrar güneÅŸsiz kapalı alanlara girilecek olması bize keyifsizlik ve mutsuzluk verebilir. Bu nedenle sonbahar biraz da hüzün mevsimi olarak anılır. Sonbaharda azalan güneÅŸ ışınları mutluluk hormonu seroton’in salgılamasının azalmasına, beyin kimyasının deÄŸiÅŸmesine ve depresyona sebep oluyor. Aynı mevsimsel depresyon kışın da görülür. Ancak yaz mevsiminin hemen sonrasında olduÄŸu için sonbahar depresyonuna kış depresyonundan daha sık rastlanır.

Belirtilere dikkat edelim,

Nöroloji uzmanı Dr. Mehmet Yavuz depresyon belirtilerine dikkat edilmesi konusunda uyardı; “Hastalık baÅŸladığı zaman kiÅŸide enerji ve ilgi azalır veya kaybolur, suçluluk duyguları, konsantrasyon güçlüğü, iÅŸtah kaybı, mutsuzluk görülür. Duygusal olarak çökerler, her ÅŸeye üzülürler, hatta yaÅŸama istekleri kaybolabilir. AÄŸlama sıklaşır, sıkıntı ve huzursuzluk vardır, hiç bir ÅŸeyden zevk alamaz olurlar, aktiviteleri azalır, iÅŸleri aksar, uykuları bozulur, cinsel istek azalır, kendilerini yorgun hissederler.”

Kendinizi test edin;

En az iki hafta boyunca aşağıdaki yakınmalardan beşini yaşıyorsanız depresyonda olabilirsiniz;

1. Kendini üzgün ve boş hissetme,
2. İlginin azalması ve zevk alamama,
3. Nedensiz kilo alma veya kaybetme,
4. Uykusuzluk veya aşırı uyuma,
5. Yersiz aşırı hareketlilik veya uyuşukluk,
6. Sürekli, nedensiz yorgunluk, enerji kaybı,
7. Değersizlik ve suçluluk duygusu,
8. Düşünme, konsantre olma yetisinin azalması,
9. Ölüm ve intihar düşünceleri.

Sonbahar depresyonu en çok kimlerde görünüyor?

Depresif duygu durumu, kaygı ve endişe genellikle kadınlarda daha sık görülür. Bu nedenle sonbahar depresyonunun da kadınlarda daha sık görüldüğünü söyleyebiliriz. Diğer taraftan daha önce depresyon tanısı almış kişilerde de bu dönemlerde depresyonun tekrarlama ihtimali artar. Özellikle karamsar, endişeli, özgüveni düşük kişiler bu dönemlerde daha fazla risk taşırlar.

Önlem almak mümkün mü?

Dr. Mehmet Yavuz, mevsim deÄŸiÅŸikliÄŸi ile birlikte ortaya çıkan depresyona karşı önlem alınabileceÄŸini belirtti; ‘Bazı mevsimlerde kiÅŸinin performansı belirgin olarak düşüyor ve depresyon belirtileri ortaya çıkıyorsa mutlaka bir psikiyatri uzmanına baÅŸvurmalı ve normal yaÅŸamlarını düzenli tutmaya çalışmalıdırlar.”

• Ayrıca;
Gün ışığından mümkün olduğunca faydalanın. Giderek kısalmaya başlayan günlerde mümkün olduğunca gün ışığına çıkın. Bulutlu günlerde bile sabah veya öğlen arasında 20-30 dakika dışarıda geçirmek çok faydalı olur.
• Spor yapın. Günde 30 dakikalık aktif, tempolu bir yürüyüş yeterli olabilir.
• SaÄŸlıklı beslenin. Ä°ÅŸtahınız artsa da, karbonhidrat ve basit ÅŸekerlere fazla yüklenmemeye çalışın. Bol bol su için.
• Çok uyumayın. Zorla da olsa kendinizi sabah yataktan erken kalkmaya teÅŸvik edin.
• Yeni hedefler belirleyin, yeni planlar her zaman bir itiÅŸ gücü saÄŸlar.
• Ä°ÅŸyerindeki isteksizliÄŸini azaltmak için de sık ve kısa keyifli molalar verilmesi, kiÅŸinin sosyal yaÅŸamını keyif alabileceÄŸi aktivitelere göre yeniden planlaması, depresif belirtilerin azalmasına yardımcı olacaktır.

Depresyonun tedavisi nasıldır?

Son derece açık belirtileri nedeniyle depresyon çok kolay teşhis edilir. Depresyonun tedavisinde ilaç ve psikoterapi yöntemleri kullanılabilir.

Ayrıca TMS (Transkranial Manyetik Stimulasyon), depresyon tedavisinde önemli bir tedavi unsuru olarak yerini almıştır. Manyetik Stimülasyon tedavisi ile beyine şok manyetik uyarılar göndererek, beyinin hastalanmadan önceki sağlam durumuna dönmesini amaçlıyoruz. TMS İlaçlara cevap vermeyen ya da tam düzelmeyen hastalar için de çare olmuştur. Literatürde ilaçlara dirençli birçok hastanın manyetik stimülasyonla düzeldiğine dair sayısız örnek var.

TM, özellikle hamile ya da emzirme döneminde olan veya karaciğer, böbrek yetmezliği yaşayan, ilaç kullanması sakıncalı olan hastalarda de tercih ettiğimiz bir yöntem.

Hastalığın şiddetine, kişinin yaşına, cinsiyetine, kilosuna göre var olan ilaçlar, ve diğer tedavi seçenekleriyle doğru bir kombinasyon oluşturarak çok başarılı sonuçlar elde ediyoruz.
Nöroloji Uzmanı Dr. Mehmet Yavuz